راهنمای گردشگری استان لرستان و اراک

مقاله برگزیده

 

فَلَک‌الافلاک یا دژٍ شاپورخواست قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است. فلک‌الافلاک با نام قلعه دوازده برجی هم شناخته می‌شود. قلعه فلک‌الافلاک بر فراز تپه‌ای مشرف به شهر خرم‌آباد و در نزدیکی رودخانه خرم‌آباد قرار گرفته و چشم‌گیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر خرم‌آباد است. این بنا مربوط به دورهٔ ساسانیان است و به شماره ۸۸۳ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده‌است.....

بشکَنه پـام  اَیَـــر بی تــو  بِنُـم پـا  بــه بهشت

وا بِمیــرُم سَـرُم  اَر  بی تــو  بِنُـم سَر بـالِشت

 

سی دلِ  صـــورت اسـپیـد و تـیـا کـــــال ِ تُـنِـه

طِی تَشِ عشــق مـو اَر ریس سیاهه اَنگِشت

 

نـیــره یـــــاد ِ تــــو  ز ِ ویــــرُم کــه خدا روز ازل

خاک مون وا اَوِه عِشق ِتو هِویـر کِرد و شِرشت

 

خــالَــکِ نُفتِـت و بُـرگ ِ خَلِت و  کِـلمِـن ِ میت

فُرصت ِ عشوه فروهـدِن سی دُوَرگَل نَهلِشت

 

فیــــل از لشکــر مــوریــــز نــــداره تـی تَــرس

ایـگُـــروسِـــه ز ِ وَر ِ دال هــــزارتـــــا بِنـگِـشت

 

اَورِنِــه  هَـــرچِـــه بِمُــژنــی بــه مِنِس نید اَوی

حُشک وابیــدِه قنـاتــا  و  اَوی نی سَر ِ کِشت

 

مـــا اَیَـــــر غـــرق ِ گُنـــاهیم و خــدا لَـج کِرده

سی دِلِ لاله ی وَحشی سیچِه نیبـاره بِشت

 

بَـعـد ِ "شَهرو" بـــه غـــزل لَـو نَکُنِـه واز کـسی

مَر گُلی مَنـدِه کـــه پـاسِـه بِـکَنِـن وا پـازِشـت

برای معنی ابیات بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید......

بَختُـم اَر یـار   هِـده , رَخت ِ خَـوُم  تـا بِزَنِه

سی دل سُهده ی ما,خیمه مِنِه سا بِزَنِه

 

خیلی وَختِه که مُنُم , مَنده و مَندیر یو که

یــارُم از  در به درآ , حــرف ِ مُـــــدارا بِزَنِه

 

رَهدِنِس, رَهدِنه کَوگِ,نَفَسِس اَوشُمِه کُه

شاه دُوَرگَـل به لَچَک وَختی کـه مِینا بِزَنِه

 

میشِکالا هـمـه وابیـن ِ شِکــال تی یَلِس

میشِکــالَــم  نَتَـرِه  از   ای  شِکـــالا بِزَنِه

 

حـرفِ تَـهل اَرکه دراهه زِ لَـوِس , شیـرین ِ

بِهل تــا هرچی ایخواهه بـه مُو مِـروا بِزَنِه

 

یوسفی کـو ؟ که درآ وا کَد ِ بسته یِه نَظر

تَش مِنِه چـالـه ی احساس زیـلیخـا بِزَنِه

 

کاشکی یــار بیـاهه دَم ِ صُو   وا دَستِس

پــــرده ی کــرکـــره ی پِـلـکُمـه بـالا بِزَنه

 

گُوگِری اَرکه بیدَک سیچه کُر ِلیش فیلیپ

وا بیــا  تَـش  بــه مِنـه حـاصِــل ِ دارا بِزَنه

 

سردیـــاری به کُلَه خسرَوی و چوقـــا نید

کـاش بـرق ِ تی یَلِس تَش مِنِه چوقا بِزَنِه

 

ای دُوَرگَـل , نَـگِـریـن  از دِلِ شَهـرو اَحتَـو
بِهلیـن کَهگِلِسه هـرچی ایـخــواه پـا بِزَنه

برای معنی ابیات بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید....

***

تیه کال تُنِه  هر کی  کـه  نی یَشت دیتِستِه

پَـل ِ  چـی  پیـت پیتَـکِـت  دَور  دِلِـس پیتِستِه

 

ای گُـلا سُهـر کـــه داری بـه گِـلیـنِت ,  نَکُنـه

خینُمِه وَختـی ایـخِــردی  ز ِ  لَـوِت  ریسستِه

 

فیس و نــاز  تــو  ز دیفـار  دلُـم  تــــا  وُرچَـرد

پـانـه جُف نــاد  و  مِنه حَوش ِ دِلُـم فیچِسته

 

سیـچه وا مَست نوابـون  و  نقارنِن مِنِه مـال

بـوی عطــــر تـو  مِنِه هف تــا  حُوِه  پیچسته

 

غیر دل سی مُو چه مَنده کــه نَـکِم نـذر پَلِت

خُت بِکُن سِیل به جیوُم که مِنی سَی لِسته

 

 ایگوهِن بِم کــه  اِیــا  یــــار و ایپُـرسه حالت

خـام نیــا , وختی ایـــاهه کـه دلُم پیسسته

 

بخت شهرو  به خَو مَرگ مِنی رَهدسه پـــاک
دَس یه وَخت بُم  نَزنین ,اسکلـتُم پیشکِسته


***

(غزلیات  بختیاری شادان شهرو)

برای معنی ابیات بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید.....

تــا کـه پیت وَسته بــه کار دل مُـو چی زُلفِت

پیت ای یاهُم مِنه جا؛خین به دِلُم چی مجنون

 

دام تـا حـالُمــه دی , اَوشُمِـه دَم کِــرد و اَوُرد

بِس گُــدُم " دا , بــه دَوا عشق نگرده درمون

 

بِم گُـدَک " گـوش بِگـر , زَهــر ِ هلاهــل داره

آرمــون خواستـن از ممـلـکت ِ بی قــــانـــون

***

 شادان شهرو بختیاری

 

 

 

 

 

شعر بختیاری (۲)
ــــــــــــــــــــــــــ

صُو سَحَـر یـام سَر ِ رَهت و نِشینُم تا شُم

بِهــل تـا هرچی ایخـان حـرف دِرارِن مَـردُم

 

اَر نِفیـچُـم بـه سَـر ِ رَهت و نبـوسُم تـیـگِت

مِرد  ای مال نی یُم , ریش وسیویلُم تاشُم

 

***

دلبـرُم , تـاج سَرُم " خالِ  لَوِس , چی داسِه

سا به سا , هرجا ایرِه , ای دل مُو دینداسِه

 

هرکی دلبنـد پَلِس بـو ,  به  یهشت  وَر نه

هرکی  بَدخــواه گُـلُم  بـوهه جَهَندَم جاسِه

 

مِنِه کُه , هیـوِه بِلیـطانه ایــکِرد جَعـم گُــدُم

مَر مُو مُردُم کــه گُلُم  نا  سَر ِ مُل هیواسِه

 

ری دِلُم دَست نَنِه , پـاک زِ یَـک پیشکِستِه

اَر وَفـــادارا ِ مُنی  ,  جَـعـم بِکُن هیــرداسِه

 

کَم کُنین پُرس زِ شهرو که چه وادل کِـردی

مَر نیبینی کــــه دِلُــم مُنجُق ِ کَه مِیـناسِه

 

گُدُمِس دوش که فرهادلَوِت هیشکی هِده

دَستِسه نا سَر ِ ری  , تـــا نبینُم خنـداسِه

 

تـارِ سُهری زِ پَلِس کَند و بِـوَندِس وَرِ پــام

خواه بِگو ها که هِدِه,یعنی دوبندی پاسِه

اشعار بختیاری شادان شهرو

برای معنی ابیات بر روی ادامه مطلب کلیک نمایید....

                               

                                   

داره از بـالا  ئی یــاهــه نـوگُــلِ کِـلـمِـن کَمـنـد
نرگــسا کــالِس زِ وَر دارِن هــزارتــا فـون و فَنـد

 

سی دی خُت هم که وابیده به تیـگِت کِـر نَـوَن

سی دل مــا هم که وابیـده یِه کم وا مــا بِخَند

 

زِت  خَوَر  هیشکی نَدارِه  جُز خُت و غیر از خُدا

زیر ِ تی سیل کِردِنِت هِد تا چه حدی  لُر پسند

 

مَنده انگُستُـم بــه لَـوحیـــرون ِ بــاغ پُـر گُـلِت

آخــرس زی بـــاغِ پُــر میـوه کی بوهِه یهره مند

 

بس که خین باریدُم ازداغی که دارُم زِت به دل

بـوالعجــب نـی اَر بِـگُـن  وابــی رَهِ ارمنـــد بنــد

 

اَر جِـلَـو رَهتــه گـــرِهده بِم  بگو  لَــو تَــر  بکُن

تــا کـــه وُردارُم عزیــزُم  ,  کُــه مُنــاره  وا کَلَند

 

نرگس کالِت بپوشون چون خُدانِه خوش نی یا

بیـن بــاوادی بِیُـفتــه جنـــگ بـــــا بهــــداروَند

 

چی گُلِ باوینه ای بیدُم  که  تا  نُچ زِیم  زِ خاک

دست ِ گُلچین ِ قضـا بیخُم گِرِهد  از ریشه کَند

 

کـــامِ  شَهرونِه  اَیَـر چه  تَحـل کِــردِه  روزگـــار

دی نیـاهِه  بَعدِ  شَهرو  سردیــــاری  بیت بنـد


(شادان شهرو بختیاری)

کِلمِنِس کِـــردِه  طَنـاف  وَنـده بُـن ِ نـام ایکَشِه

رُک ایـواستِه مِنِه ریــم و  رِکِه هِی وام ایکَشِه

 

عاشِقِس هرکی ایبـوهـه ایکُنِـه بُرگِـسِه  خَـل

خُم ایفَهمُم که چِسِه ,نشقه ی اعدام ایکَشِه

 

تشنـه ی خیـن مُنن , رحــــم  نـــدارن  پَـلَلِس

خَوپَـلا دیـمِه  کــه چارپـایه  به زیــر پـام ایکَشِه

 

چی دوتــا نرگس کــالِس به خــدا  شَرخَر  نید

مُن جِلَو  وَنــده و  صدتــانـه  ز ِ دینــدام ایکَشِه

 

آخـر ای گـور ِ گُــروهــده مُـنِـه مِن گـور ایـکُـنـه

سی یو مُن وَنده ز ِدینداس و چو بهرام ایکَشِه

 

ایـگُـوهِــــن  از دل آدُم  ایــوُریسـتِـه  خــــواری

مُ  نَــدونُـم   پَ  سیچه  جَور  دِل ِ نــام ایکَشِه

 

صحفه پُشت ِ سَر ِ مو نـاده که سِیلِس بِکُنین

بنیـرین بِس کــه چِطَو  نـاز ِ گُل انـدام  ایکَشِه

 

بـــاز آخـــــونــــد مَحَـــل زاغ مُنــه چُــو  زِیــدِه

دست خُس نی چِکُنه , غیـرت اسلام ایکَشِه

 

جای مُهرمَندِه به تیگِس ولی هوشُم هِد بِس

کـــه چِطَو  زیر میـلُمی  زیــر عبا جام ایکَشِه

شادان شهرو بختیاری

غزل جونی ، گلم ، حالت چطوره ؟

گلم،     حـال   تیی کالت چطوره؟

 

خشی، خوبی، گل مینا بنــوشم  ؟

یل     بالا بلَی    بــــاوینه پوشم

 

ولات و ایل و مالِت در چه حـالن

جوونل   دیبلالِت     در چه حالن ؟

 

بگ       بینم  بهـــــار ابیده صحرا

سرو ایگو هنی هم   خاله زهرا ؟

 

هنـــی  ساز و نغاره و داوتی هه

من      آبـــادی   فقیر پاپتی هه؟

 

هنی هم خهک و خل من مال هسی

بگ او سـی کلک امسال هسی؟

 

هنی هم سند موری رسمه یـا  ،نه

شلی شیری م دوری رسمه یا ، نه؟

 

غلــــوممه    چطوره   تیزه بیلش

هنی    تیــغ ایزنه بی زر سبیلش؟

 

کسی حال کسی ن ایپرسه یـا نه

ریاست  خانقلی خان قرصه یا نه؟

 

یه نامه ی دادی و کـردی خرابم

وری تاوه ی  تیت   کـردی کبابم

 

چه وابیــیه که نامه ت بو غم اییه

اول  تـا آخرش بـو    ماتم    اییه

 

گمون کردم کـه مهلی رو به رایی

کنیزی     نیکنی خـوت شامرایی

 

دلم   نیخو کـــه دلتنگ مو وابی

کلــو وابی    و همرنگ مو وابی

 

یه دف  ایگی که لهری بـو نیاره

کمش خالیه   شــوم شو نیاره

 

یه روز ایگی که من باغـم بلی نی

یه شو ایگی که من پیلم تلی نی

 

پسین ایگی که تش چالی مو کوره

صباش ایگی   که زن حالوت بوره

 

یه روز ایگی که حوض هونه خشکه

یه دف ایگی    تویزه م چال مشکه

 

یه گی    ایگی که  پازن   تیر    خرده

تیی     میمینه   هف من فیر خـرده

 

تو فکر حال و پال سال خــوت بو

وه فکر کهره ی  کرچال خـوت بو

 

مگُ  جونــــم  سرو من مال نیسی

علف     ســی کهره    کرچال نیسی

 

مفرما     ،گــانُ، گرگش لاتنـــایه

کمــر    نوبنـــد   کفتار اشکنایه

 

تو ایگی ، دُز، ولاتـــه داده دم باد

توهم مث مو دروکن،داد بی داد!

 

یکی نیسی بگــــو   مه تو پلیسی

کو حالو مه تو  "چن "سر ره دریسی؟

 

تو فکر حال و پال سال خــوت بو

وه فکر کهره ی کرچال خـوت بو

 

تش و تنگــــی     اگر  کوره جهنم

اگر سگ   بی رووه جوره وه جهنم

 

جهنــــم،       ار یه دار  سوز نیسی

درک، ار ماهیی  من حوض نیسـی

 

درک، ار بزگــری     وابی    وه پازن

شل و کـــور  و کلو،       وابی نهازن

 

مو دلتنگ  تونم ؛یعنی  تـونَ ایخوم

بیو     پلتــــه بپیچن   دور نی خم

 

وری ملکیت اگر تنگه،   لچش کــن

زمهسونِ، وه شلغم دلته خش کــن

 

بوین دنیا چقر خــــوب و قشنگه

همی جا خندیه، شهر      فرنگه

***

تو هوشابنگ حال احوال خــوت بو

وه فکر شلغم امسال خـــــوت بو

***