راهنمای گردشگری استان لرستان و اراک

در 2 کیلومتری شرق تپه باستانی و روستای«چغابل»خرم­آباد، آثاری از یک دژ که از سنگ ساخته شده، باقی مانده است. بیشتر طاقهای آن از زیر خاک سربرآورده ­اند. اما بخش اعظم این دژ، هنوز در زیر خاک پنهان است و شکل تپه خودنمایی می­کند. دهانه برخی از طاق­ها به پنج متر هم می­رسد و چند اتاقی که از خاک بیرون آمده­اند، به هم مربوط و متصل هستند. در بعضی از اتاق­ها به سوی شمال و برخی دیگر به جانب جنوب باز می­شوند.

به احتمال زیاد، بنایی که در جنوب شرقی آن واقع شده، یک آتشکده قدیمی بوده است. بیشتر
سنگ­های بع کار رفته در این بنا، یا حجاری شده­اند و یا قلوه­ای هستند. کیفیت ساخت و ظاهر بنا نیز به آثار دوران ساسانی شباهت بیشتری دارد. مرمت و بازسازی این قلعه، آن را به یک اثر جالب توجه تاریخی تبدیل خواهد کرد.

منبع:irandeserts.com

پل هرو مربوط به دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان‌خرم‌آباد، روستای سیل گرگی، برروی رودخانه هرو واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۳۹۵۵ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

این اثر در تاریخ ۱۷ خرداد ۱۳۷۸ با شمارهٔ ثبت ۲۳۵۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. اين پل دو قسمت شرقی و غربی شهر را به هم متصل نموده است و دارای 24 چشمه طاق بوده و طول آن بيش از 350 متر ،پنهای آن 5/8 متر و ارتفاع آن از كف رودخانه تا روگذر پل 8 متر است . مواد و مصالح آن در قسمت پايه ها از سنگهای تراشيده شده با ملات آهك و گچ و پايه های چشمه طاقها آن از آجر ساخته شده است . كتيبه سنگی برسينه ای شمالی پل نصب شده است كه با حروف مقطعه نوشته شده وبه عنوان طلسم معروف است . از ويژه گيهای اين پل طاق نما های ستبر آن می باشدكه سبك سازی آنها فقط در جهت عرض ومسير حركت آب صورت گرفته است .بخش ميانی پل و شاه نشين آن شباهت زيادی باشاه نشين پل خواجو در اصفهان دارد كه در اثر سيل تخريب شده است ومجددا باسيمان مرمت شده است.

در جنوب شرقي «کوه يافته»، در بخش چگني خرم آباد غاري است به نام «قاژه» يا «مغار» که در داخل آن، تعدادي «استالاکتيت» و «استالاگميت» ديده مي‌شود. دهانة غار به سوي شرق است.
در داخل غار، حوضچه‌اي پر از آب سرد به وجود آمده که نسبتاً بزرگ است و بي شاز 5/1 متر عمق دارد. در قسمت غربي دهانة غار، يک راه باريک وجود دارد که با سنگ و گچ چند پله در آن ساخته شده است. اين غار، اقامتگاه موقت شکارچيان است و امکان دارد در گذشته، اين راه را شکارچيان ساخته باشند. در هر حال بازديد از اين غار و تماشاي طبيعت اطراف مسير آن، جذاب و ديدني است.....

غار دوشه، يکي از غارهاي تاريخي استان لرستان است که در روستاي «کرشوراب» از توابع بخش چگني خرم‌آباد واقع شده و حاوي نقاشي‌ها و کتيبه‌هاي تاريخي متعدد و جالب توجه است. براي ورود به غار بايد از غرب «تنگة دوشه» به بالاي کوه صعود کرد. ارتفاع سقف تا کف غار در حدود پنج متر است. داخل آن به شکل دايرة منظم است که انحناي اين غار در درة آرش «الشتر» واقع شده و در گويش محلي به «مرسمسا» مشهور است. طول غار نزديک به 70 متر، عرض دهانه آن 6 متر، پهناي داخل آن 7 متر و بلندي دهانه آن 70/3 متر است. در کف اين غار، تعدادي سنگ چخماق ديده شده است. اين غار در بالاي محلي قرار دارد که از آنجا سنگ‌هاي تراش خورده‌اي را براي ساختمان سازي آورده‌اند که نشان مي‌دهد، بيش‌ترين سنگ‌هاي بناها و آثار مهم الشتر يا سنگ قبرها را از اين مکان تهيه کرده‌اند.....

اين غار يکي از معدود غارهاي مصنوعي استان است که به دست انسان در دل کوهستان‌ها به وجود آمده است. غار کوگان، در 40 کیلومتری آزادراه خرم آباد به خوزستان و در کوهي موسوم به «کوگان» واقع شده است. غار کوگان جزو غارهاي چند طبقه است که دسترسي بسيار سختي دارد و رسيدن به آن بدون تجهيز به امکانات و وسايل کوهنوردي و غارنوردي ممکن نيست. اين غار دژ مانند به استناد سکه‌هايي که در اطراف آن به دست آمده است به دورة اشکانيان تعلق دارد و طي قرون متمادي به عنوان يک محل سکونت دائمي مورد استفاده قرار گرفته است. ورودی غار به صورت چهار گوش در اندازه 50/2 در 20/2 متر است و به سمت شمال باز می شود....

غار قمری یا اشکفت قمری مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در خرم‌آباد، بالای کوه مشرف به گرداب سنگی واقع شده و این اثر در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۸۰ با شمارهٔ ثبت ۴۱۴۴ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. دهانة غار به سوي جنوب کوه قرار دارد و سطح داخل دهانة آن بيش از 200 متر است. طول راهروي غار، باريک و طولاني است و تاکنون انتهاي آن کشف نشده است. دربارة اين غار افسانه‌هاي بسياري زبانزد مردم محلي است.

پرفسور هول، دره خرم آباد را به خاطر وجود غارهای پیش از تاریخ متعدد و به هم فشردگی آن به عنوان مرکز تحقیقات و مطالعات دوره پارینه سنگی خویش قرار داد و در این دره موفق به یافتن 17 اقامتگاه انسانی دوره پارینه سنگی شد که از آن جمله می توان به غار کنجی مربوط به دوره موسترین و پناهگاه صخره ای گرارجنه که دارای ابزار موستری و بارادوستی و غار یافته با ابزار بارادوستی و غار قمری با ابزار موستری و پناهگاه سنگی پاسنگر که شامل مواد بارادوستی و زارزی بود اشاره کرد. همچنین تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های باستان شناسی نشان می دهد که ابتدا غار کنجی در شرق دره مسکون شده و در دوره های بعد غار کنجی متروک و غارهای غربی همچون قمری و پاسنگر و یافته مورد توجه و سکونت قرار گرفته اند.

اين پل در فاصله 51 کیلومتری  غرب جاده خرم آباد به  کوهدشت در بخش چگني بررو ي رودخانه اي به همين نام ودر مسير راه باستاني شاپور خواست به طرهان احداث شده است. در متون تاريخي از آن به عنوان كژكي ياد شده است . طول پل حدود 320 متر و عرض هريك از دو چشمه شرقي آن 20/23 متر است . ارتفاع آن در بالاترين قسمت 26 متر و در كوتاهترين قسمت 10 متر است از دوازده طاق پل تنها سه دهنه آن تخريب شده و بقيه هنور سالم هستند .برخي از پايه هاي پل باسنگهاي بزرگ وحجاري شده ساخته شده اند. مواد و مصالح اين بناي سترگ از سنگ ، گچ و آجر تشكيل شده است. در كنار اين پل بقاياي سه پل ديگر از دوره هاي گذشته وجود دارد كه با مشخصات پلهاي ساساني قابل مقايسه هستند . بناي فعلي منسوب به آل حسنويه و مربوط به قرن 4هق است كه به شماره 355 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيد است.

پُل کَشکان یا به گویش لری کَشکُو (Kashkoo) پلی است باستانی که تاریخ ساخت آن به دوره حکومت آل حسنویه بازمی گردد.زمان ساخت این پل به قرن چهارم هجری قمری برمی گردد.

اين بنا در شهرستان خرم آباد واقع گرديده است . بناي اوليه مسجد در سال 970 ه-. ق به دستور شاه پرور سلطان، دختر اغوربيک- از اتابکان لرستان- ساخته شد و در دوره هاي بعد مرتبا تعمير و مرمت گرديد تا اينکه در دوره متأخر بازسازي و حجرا تي در شمال و جنوب - جهت استفاده طلاب علوم ديني به آن اضافه گرديد . بناي کنوني مسجد که تا حدود زيادي نوسازي شده، مشتمل بر ايواني در جانب شرقي و شبستان ستونداري به ابعاد 9×30 متر است که پوشش طاق و گنبد آن بر روي 7 ستون چهار ضلعي قرار مي گيرد . طاق هاي بالاي ستون ها در اين شبستان توسط تيرهاي چوبي به هم متصل شده و نيروي رانشي آنها مهار شده است . در اين مسجد، سه سنگ نوشته متضمن فراميني ازدوره صفوي کشف شده است .

منبع:irandeserts.com

 

این اثر در تاریخ ۱۲ اردیبهشت ۱۳۷۷ با شمارهٔ ثبت ۲۰۱۳ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در 10كيلومتري جنوب شهرستان تاكستان روستاي خرم آباد قرار دارد كه در مركز اين روستا برج آجري استوانه اي به ارتفاع 12 متر سر به آسمان افراشته است . محيط اين برج -كه تو خالي است – 6 مترو ضخامت ديواره هاي آن 35 سانتي متر مي باشد و با 17 پله مارپيچي به عرض 55 سانتي متر به بالا راه مي يابد و نورگيرهاي كوچكي به فاصله يك آجر در بدنه آن كار گذاشته اند ....